مدل سازی اطلاعات ساختمان (ساخت)
Building Information Modeling (BIM)

مدل سازی اطلاعات ساختمان BIM

مشکلات پروژه های ساختمانی و عمرانی

در پروژه های ساختمانی و عمرانی تعداد زیادی شرکت فعال هستند. این شرکت ها شامل کارفرما، پیمانکار عمومی و پیمانکاران جزء، شرکت های طراحی معماری، شرکت های مهندسین مشاور سازه و مهندسین مشاور مکانیک و همینطور کارخانجات تولید قطعات و مصالح فروشان هستند. در هر شرکتی که در یک پروژه عمرانی فعال هست، تعدادی نیروی انسانی مستقیم یا غیر مستقیم در آن پروژه مشغول به فعالیت هستند. جهت حل مشکلات پروژه، افرادی که در شرکت های مختلف کار می کنند نیاز به تشکیل تیم های کاری دارند. تیم های کاری باعث می شوند که آدم ها دانش خود را با یکدیگر به اشتراک بگذارند و در جهت موفقیت پروژه قدم بردارند. جهت تشکیل تیم های کاری، آدم ها باید اطلاعات پروژه را با یکدیگر به اشتراک بگذارند. در یک پروژه ساختمانی یا عمرانی با حجم زیادی از اطلاعات مواجه هستیم. در بعضی از پروژه ها حجم اطلاعات به چند ده هزار و یا چند صد هزار صفحه می رسد، این اطلاعات معمولا یا به صورت کاغذی بایگانی می شوند، و یا در فرمت های Word, CAD، Excel و PDF در کامپیوتر ها به صورت جداگانه ذخیره می گردند و به اشتراک گذاشتن آنها کار آسانی نیست. اغلب افراد به آخرین اطلاعات پروژه دسترسی ندارند.

یکی از مشکلات اساسی اینجاست که افراد درگیر پروژه لزوما در یک مکان مشترک کار نمی کنند. و حتی ممکن است در شهرها و یا کشورهای مختلف باشند و برگزاری جلسات برای مشکلات پروژه امکان پذیر نباشد. افراد خیلی وقت ها ساعت ها و روزها منتظر دریافت اطلاعات هستند در حالی که از محل بودجه پروژه به آنها حقوق پرداخت می شود و این مساله باعث می شود که هزینه های نهایی پروژه افزایش پیدا کند. بعد از دریافت اطلاعات هم مجبور هستند اطلاعات رو به صورت دستی وارد نرم افزار کنند که این فعالیت هم نیاز به زمان و هزینه دارد و هم احتمال خطا در آن بالا است.

مشکلات نقشه های دو بعدی

یکی از اصلی ترین مشکلات نقشه ای دو بعدی این است که باعث ناسازگاری و عدم درک مشترک بین طرفین پروژه می شوند. زمانی که نقشه ها به صورت دو بعدی تهیه می شوند، نیروی انسانی می بایست یک تجسم سه بعدی از پروژه را در ذهن خود به تصویر بکشد. با بالا رفتن پیچیدگی پروژه، تجسم سه بعدی تمام نقشه های معماری، سازه، تاسیسات مکانیکی و الکتریکی به کاری بسیار مشکل و در خیلی از موارد امکان ناپذیر تبدیل می شود. این موضوع باعث افزایش هزینه ها، افزایش زمان پروژه و همچنین شکایات طرفین قرارداد می شود.

در فاز طراحی پروژه، تیم طراح می بایست نقشه های طراحی را آنالیز کند. این آنالیز ها شامل آنالیز هزینه، انرژی، نورپردازی، عملکرد، زیبایی، قابلیت ساخت و مدت زمان اجرای پروژه می باشد. انجام آنالیزهای ذکر شده با نقشه های دو بعدی نیاز به هزینه و زمان زیادی دارد. به عنوان مثال، جهت برآورد هزینه، احجام کاری می بایست به صورت دستی حساب شوند. این مشکل باعث می شود تا تیم طراحی و کارفرما تمایل کمتری نسبت به تهیه تعداد بیشتری نقشه های طراحی و مقایسه آنها با یکدیگیر داشته باشند. در صورتی که اگر این کار بتواند به آسانی صورت پذیرد، تاثیر بسیار زیادی در هزینه ها، زمان و کیفیت اجرای پروژه خواهد داشت. همچنین علاوه بر مشکل بودن آنالیز نقشه های طراحی، تغییر نقشه ها نیز به آسانی نمیتواند صورت پذیرد. اگر یکی از نقشه ها تغییر کند، سایر نقشه های مرتبط با آن نیز می باید به صورت دستی تغییر کنند.

نقشه های دو بعدی مشکلاتی را حین فاز مناقصه نیز با خود به همراه دارند. به دلیل پتانسیل مسولیت پذیری، معماران و مهندسین مشاور ترجیح می دهند جزئیات کمتری در نقشه های مناقصه قرار دهند. این امر موجب ایجاد اختلاف در آینده با پیمانکار در حین ساخت می شود. هنگامی که از پیمانکار خواسته می شود تا جزئیاتی را اجرا کند که در اسناد مناقصه موجود نبوده است، پیمانکار به راحتی می تواند درخواست دریافت هزینه بیشتری از سوی کارفرما داشته باشد. علاوه بر این، پیمانکاران زمان و هزینه زیادی را صرف متره پروژه یعنی محاسبه مقادیر و احجام پروژه می کنند. هر پیمانکاری که در مناقصه شرکت می کند، به صورت مستقل متره پروژه را انجام می دهد. و خوب، لزوما پیمانکار مناقصه را برنده نخواهد شد و می بایست در تعداد زیادی مناقصه شرکت کند تا در یکی از آنها برنده شود. پیمانکاران معمولا یک تیم مناقصه در شرکت خود دارند که به صورت دائم به آنها حقوق پرداخته می شود. در آمریکا، به طور متوسط هر پیمانکار 1% قیمت پروژه را صرف برآورد هزینه می کند. که در نهایت این رقم یا باید از سود پیمانکار کم شود و یا به هزینه های کارفرما اضافه شود.

بعد از مناقصه و در زمان ساخت نیز، عدم دقت، هماهنگی، و اطمینان در نقشه های طراحی باعث می شود پیمانکاران نتوانند از قطعات پیش ساخته در کارخانه استفاده کنند. قطعات پیش ساخته موجب کاهش قیمت و زمان و افزایش کیفیت پروژه می شوند. به دلیل خطاها و نادیده گرفتن جزئیات در طراحی، در حین ساخت تغییرات زیادی در نقشه های طراحی انجام می شود. این تغییرات گاهی اوقات بعد از انجام کار توسط پیمانکار صورت می پذیرد و به پیمانکار گفته می شود تا قسمتی ار کار انجام شده را تخریب کند و مجدد طبق نقشه های جدید آن را اجرا کند. به عنوان مثال، بعد از اجرای سازه، هنگام اجرای تاسیسات متوجه تداخل نقشه تاسیسات با سازه می شوند. دستور تغییر کار باعث اختلافات قانونی و افزایش زمان و هزینه پروژه می گردد.

بعد از اتمام ساخت، نقشه های دو بعدی حین ساخت به کارفرما داده می شود. کارفرما باید زمان و انرژی زیادی را صرف دریافت اطلاعات، اطمینان از صحت آن و انتقال آن به تیم مدیریت تعمیر و نگهداری کند. این فرایند نیز دارای خطا و نیازمند زمان و هزینه زیادی می باشد.

مدل سازی اطلاعات ساختمان (ساخت) BIM چیست؟

مدل سازی اطلاعات ساختمان یا همون BIM (بیم) به مجموعه فرآیندهای تولید، به اشتراک گذاری و یکپارچه سازی اطلاعات در سراسر چرخه حیات پروژه گفته می شود. چرخه حیات پروژه شامل طراحی اولیه، طراحی جزئیات، آنالیز های مختلف، ساخت، بهره برداری، تخریب، و بازسازی می شود. مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM) به مجموعه ای از فرآیند ها گفته می شود که با استفاده از تکنولوژی های مختلف به تمامی طرفین پروژه کمک می کند تا درک مشترکی از پروژه داشته باشند و با یکدیگر تبادل اطلاعات مناسب تری داشته باشند. BIM یک نرم افزار نیست، بلکه مجموعه ای از فرآیندها است که ممکن است از یک یا تعداد بیشتری نرم افزار استفاده نمایند.

یکی از خروجی های کلیدی فرآیند BIM، مدل BIM هست. مدل BIM یک نمایش سه بعدی از پروژه به همراه بانک اطلاعات غیر هندسی است که به مدل هندسی مرتبط شده است و دارای دو ویژگی اصلی است.

ویژگی اول مدل BIM، ایجاد هماهنگی بین تمام نقشه های طراحی معماری، سازه و تاسیسات است. تیم های طراحی می توانند مدل دیجیتال ساختمان را بسازند قبل از اینکه پروژه وارد فاز ساخت شود. این باعث می شود تا در مدل دیجیتال تمام تداخلات نقشه های طراحی سازه، تاسیسات و معماری برطرف شوند قبل از اینکه ساخت پروژه آغاز شود. تغییرات مدل دیجیتال بسیار آسانتر و با هزینه کمتری نسبت به تغییرات در فاز اجرا صورت می پذیرد. در فاز اجرا نیز پیمانکار می تواند از BIM بهره مند شود. پروژه های ساخت و ساز امروزه دارای پیچیدگی های زیادی می باشند. BIM موجب می شود تا این پیچیدگی ها کمتر شده و تیم پروژه درک بهتری از پروژه داشته باشد. این باعث کاهش ریسک پروژه و افزایش رضایتمندی طرفین می شود. پیمانکار به راحتی می تواند مصالح و قطعات مورد نیاز پروژه را در مدل BIM پیدا کند و آنها را با ابعاد هندسی دقیق سفارش دهد. قطعات ساخته شده در کارخانه، دارای کیفیت بیشتر و هزینه کمتری هستند و همچنین زمان اجرای پروژه را کاهش می دهند.

ویژگی دوم مدل BIM، قابل محاسبه بودن آن است. مدل BIM تنها مدل سه بعدی و اطلاعات هندسی نیست، بلکه شامل اطلاعات ساختار یافته ایست که به اطلاعات هندسی مرتبط شده است. برای اکثر ما درک این موضوع ممکن است راحت نباشد زیرا اکثرا تا اسم BIM را می شنویم تنها مدل سه بعدی را تجسم می کنیم. در حالی که مدل BIM شامل حجم زیادی از اطلاعات است که به مدل سه بعدی مرتبط شده است و در اثر فرآیندهای مختلفی ایجاد شده است که ما آنها را لزوما با نگاه اول متوجه نمی شویم. مدل BIM علاوه بر اطلاعات هندسی المان ها، مشخصات فنی مصالح، اطلاعات کارخانه سازنده، شیوه نصب، نحوه نگهداری و هرگونه اطلاعات المانهای ساختمان را نیز می تواند نمایش دهد. کامپیوتر می تواند از اطلاعات آن برای محاسبات مختلف استفاده کند. اطلاعات درون مدل BIM برای فعالیت هایی مانند برآورد هزینه، برنامه زمانبندی، آنالیز انرژی، و نگهداری و تعمیرات پروژه می تواند مورد استفاده قرار گیرد. برای فعالیت های فوق به جای محاسبات دستی و وارد نمودن اطلاعات در نرم افزارهای مرتبط، نرم افزارها مستقیم به مدل BIM متصل شده، پس از خواندن اطلاعات، محاسبات لازم را انجام می دهند. این باعث می شود تا محاسبات و آنالیز های پروژه با سرعت بیشتر، هزینه کمتر و دقت بالاتری انجام شود.


Contact US

تماس با ما

تلفن
+98-21-2842-6725
ایمیل
info@farsibim.com
کانال تلگرام
@farsi_bim
آدرس
تهران - بزرگراه رسالت - کرمان جنوبی - ساختمان کوروش - پلاک 35- واحد 3